محمد سعيد جانب اللهى
116
پزشكي سنتى و عاميانه مردم ايران با نگاه مردم شناختى ( فارسى )
زنبورگزيدگى در ميبد چون زهر زنبور را گرم مىدانند ، چيزهاى خنك روى آن مىمالند . سركه كهنه روى گل مىريختند و در محل گزيدگى مىماليدند يا آب انار ترش را روى گل مىريختند و به محل گزيدگى زنبور مىماليدند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) . در لرستان و ايلام گل را با نمك مخلوط مىكنند و روى محل گزيدگى مىگذارند ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 281 ) . در خراسان : 1 . حبهء انگورى را له مىكنند و در محل نيشزدگى مىمالند . 2 . سبوس گندم را در گل سركه ( درد سركه ) مىريزند و بر موضع مىمالند . 3 . يك دانه سير را مىكوبند و با سركه مخلوط كرده در محل نيش مىمالند ( شكورزاده : 256 ) . رتيلگزيدگى در خراسان صبر زرد را با ترياك مخلوط مىكنند و بر موضع نيشزدگى مىمالند ( همان : 253 ) . در اردكان جاى نيش را روغن زخم مىگذارند ، نيز اگر زردچوبه را در روغن گوسفند بريزند و بر موضع نيش رتيل بگذارند ، مؤثر است ( طباطبايى : 689 ) . هارى ( - جادودرمانى ، درمان با منشأ حيوانى ) . شكستگى در بافق شكستهبند نخست استخوانها را به هم متصل مىكند بعد گياه روناس و بيخ آزار را با هم پخته و با پارچهاى روى محل شكستگى بسته و با چهار قطعه چوب نازك درخت كالو « 1 » دور آن را مىبندد ( جانب اللهى ، 1384 : 121 ) . در لرستان و ايلام نيز به همين ترتيب عمل مىكنند ، ولى مادهاى كه روى پارچه مىريزند زردهء تخممرغ و شمع يا موم است ( اسديان خرمآبادى و ديگران : 278 ) . در ميبد نيز زردهء تخممرغ و ميخ آذر را روى كرباس آبنديده مىريزند و به همان ترتيب به موضع آسيبديده مىبندند ( تحقيقات ميدانى مؤلف ) .
--> ( 1 ) . k lu